Article Index

Overige getijdeneffecten

Is het verhaal hiermee compleet? Nog lang niet! In bovenstaande voorbeeld ben ik er voor het gemak van uitgegaan dat het aardeoppervlak volledig glad is en het water dus vrijelijk over de oppervlakte kan stromen. Dat is in werkelijkheid natuurlijk niet het geval. Bijna 30% van het aardoppervlak bestaat uit land en ook onder water zijn geologische structuren die de stroming van water beïnvloeden. Denk aan de 12 kilometer diepe Marianentrog of de hoogste berg ter wereld, de Mauna Kea die vanaf zijn voet op 6 kilometer diepte uitsteekt tot 4.200 meter boven zeeniveau waarmee hij op een hoogte van ruim 10 kilometer komt.

Of iets dicht bij huis. Op de Atlantische Oceaan kan het water redelijk vrij bewegen, maar vlak voor onze kust ligt Groot-Brittannië een beetje in de weg waardoor het water door het kanaal gestuwd wordt en het water daar veel harder kan stromen. En in ons eigen landje hebben de natuur tegengewerkt door de Oosterscheldekering aan te leggen waardoor water lastiger de Oosterschelde instroomt.

Al die onregelmatigheden hebben zelfs een groter effect op de getijden dan de maan. Midden op de oceaan, waar de getijden het minst beïnvloed worden door geologische onregelmatigheden is het hoogteverschil tussen de getijden maar 1 meter, terwijl op sommige plaatsen het verschil meer dan 10 meter is, zelfs 16 meter op Nova Scotia! Bij ons in de Oosterschelde varieert het verschil van twee meter in het westen bij Neeltje Jans tot bijna drie meter bij de Bergse Diepsluis in het oosten. Dit komt doordat de oostelijke Oosterschelde minder diep is en het water daar dus geen kant op kan. De enige kant die het op kan als er meer water naar toestroomt is omhoog!

En derde en vaak zwaar onderschat effect op de hoogte van de waterstand en de sterke van de stroming is iets wat heel wetenschappelijk “klotsen” genoemd wordt. Doordat het water dat rond getrokken wordt allerlei obstakels tegenkomt wordt het soms een andere kant opgeleid en “klotst” het weer terug. Ook geologische fenomenen als aardbevingen en vulkaanuitbarstingen kunnen invloed hebben doordat deze een enorme waterverplaatsing veroorzaken. Dicht bij de aardbeving kan zich een tsunami zich vormen, maar deze kan wereldwijd gevolgen hebben voor de hoogte van het water en sterkte van de stroming.


 
 
 

Breadcrumbs

Cookies make it easier for us to provide you with our services. With the usage of our services you permit us to use cookies.
Ok Decline